etoloakarnania

menu

 

   
 
Χαρίλαος Τρικούπης (Ναύπλιο 1832-Κάννες Γαλλίας 1896)
 

Επιφανής πολιτικός και 7 φορές πρωθυπουργός της Ελλάδας, ο οποίος προσπάθησε και εν μέρει πέτυχε να προωθήσει ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της Ελλάδας.
Γιος του Σπυρίδωνα Τρικούπη και της Αικατερίνης, αδερφής του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, γεννήθηκε τον Ιούλιο του 1832. Ξεκίνησε τις πανεπιστημιακές σπουδές στην Αθήνα και συνέχισε στο Παρίσι. Το 1856 πήρε το διδακτορικό του δίπλωμα και εντάχθηκε στην διπλωματική υπηρεσία και πήγε στο Λονδίνο όπου ο πατέρας του υπηρετούσε ως πρεσβευτής της Ελλάδας. Εργάστηκε ως μέλος της πρεσβείας και όταν ο πατέρας του το 1862 παραιτήθηκε, ανέλαβε την εκπροσώπηση της Ελλάδας ως επιτετραμμένος. Κερδίζοντας την εμπιστοσύνη της ελληνικής παροικίας του Λονδίνου εξελέγη πληρεξούσιός της στην Συντακτική Εθνοσυνέλευση του 1862.
Το 1865 παραιτήθηκε από την διπλωματική υπηρεσία για να αναμιχθεί στην πολιτική και εκλέχτηκε Βουλευτής Μεσολογγίου. Το Δεκέμβριο του 1866 πήρε μέρος στην Κυβέρνηση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου ως Υπουργός Εξωτερικών. Η εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης υποστήριζε ενεργά την κρητική επανάσταση και γι’ αυτό ήρθε σε διάσταση με τον Βασιλιά Γεώργιο Α’ ο οποίος και τον απέλυσε ένα χρόνο μετά. Σημαντική επιτυχία του ήταν η υπογραφή συμφωνίας στρατιωτικής συνεργασίας με τον ηγεμόνα Μιχαήλ της Σερβίας τον Αύγουστο του 1867. Το 1872 ίδρυσε μαζί με άλλους πολιτικούς το «Πέμπτο κόμμα» το οποίο επεδίωκε να αποκτήσει ο πολιτικός ανταγωνισμός ουσιαστικό περιεχόμενο και αποσκοπούσε στην δημιουργία διακομματικού συστήματος κατά το βρετανικό πρότυπο της εποχής εκείνης. Το 1874 ο Τρικούπης σκεπτόταν να εγκαταλείψει την πολιτική αλλά η συνταγματική κρίση τον έφερε στο πολιτικό προσκήνιο με την δημοσίευση δύο άρθρων στην εφημερίδα ‘Καιροί’ με τίτλους ‘Τίς πταίει’ και ‘Παρόν και Ενεστώς’. Με τα άρθρα αυτά κατηγορούσε τον τρόπο με τον οποίο ασκούνταν η βασιλική εξουσία και επεσήμανε τις αρνητικές συνέπειες των κυβερνήσεων μειοψηφίας. Το 1875, ο Βασιλιάς κάλεσε τον Τρικούπη να σχηματίσει την πρώτη κυβέρνηση η οποία ήταν υπηρεσιακού χαρακτήρα. Ο Τρικούπης έχασε τις εκλογές τον Ιούλιο του 1875 και σύμφωνα με την αρχή της δεδηλωμένης πλειοψηφίας παραιτήθηκε και ανέλαβε πρωθυπουργός ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος.


Στη συνέχεια ο Τρικούπης τον αντιπολιτεύθηκε και τον Μάρτιο του 1880 ανέτρεψε τον Κουμουνδούρο με μια περιστασιακή πλειοψηφία. Εισήγαγε στην Βουλή δύο εξαιρετικά νομοθετήματα. Έτσι ψηφίστηκε η κατάργηση του φόρου της δεκάτης στα δημητριακά και η αντικατάστασή της με τον φόρο επί των αροτριώντων κτηνών καθώς και η μείωση της στρατιωτικής θητείας από 3 σε 1 χρόνο. Τον Οκτώβριο του 1880 ο Τρικούπης παραιτήθηκε για να επανέλθει τον Μάρτιο του 1882. Με εξασφαλισμένη την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ο Τρικούπης κατόρθωσε να θέσει τις βάσεις του εκσυγχρονιστικού του προγράμματος. Το πρόγραμμα αυτό προϋπόθετε την εκλογίκευση της διοίκησης και πολυδάπανα έργα υλικής υποδομής. Γι’ αυτό το λόγο υποστήριξε τους μεγάλους γαιοκτήμονες της Θεσσαλίας απέναντι στις αξιώσεις των κολλήγων τους. Αναδιοργάνωσε την αστυνομία, την αγροφυλακή, και την σχολή Ευελπίδων, θέσπισε νόμο περί προσόντων, μονιμότητας και προαγωγής των δημοσίων υπαλλήλων, υπέγραψε συμβάσεις για την αποξήρανση της λίμνης Κωπαϊδας και για την κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών και σύνηψε δύο μεγάλα δάνεια. Παράλληλα επέβαλε έμμεση φορολογία όπως φόρο του καπνού, του οίνου, ενώ μερίμνησε για την ανάπτυξη της παιδείας, την αρχαιολογική έρευνα κ.α.


Η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης στοίχισε στον Τρικούπη την αποτυχία στις εκλογές του Απριλίου του 1885. Επανήλθε πάλι τον Μάιο του 1886 όπου περιόρισε τον αριθμό των βουλευτών από 245 σε 150. Έτσι κέρδισε τις εκλογές τον Ιανουάριο του 1887 αλλά έχασε του Οκτωβρίου του 1890. Τα σημαντικότερα μέτρα της διακυβέρνησης του Τρικούπη(1886-1890) ήταν η παραγγελία των πολεμικών πλοίων «Υδρας», «Σπετσών» και «Ψαρών» και σύναψη ενός μεγάλου δανείου.
Το Δεκέμβριο του 1893 από την Βουλή διακήρυξε επίσημα την αδυναμία της Ελλάδος να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς τους ξένους πιστωτές της. Το τελικό πλήγμα στις προσπάθειές του να περισώσει τα υπολείμματα του πολιτικού του προγράμματος αποτέλεσε η εμφάνιση του διαδόχου Κων/νου ανάμεσα σε αντικυβερνητικούς διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για το νέο φόρο επί των οικοδομών. Ο Τρικούπης υπέβαλε την παραίτησή του στον Βασιλιά Γεώργιο τον Ιανουάριο του 1895. Η γενική κατακραυγή εναντίον της πολιτικής του Τρικούπη ήταν τόσο ισχυρή, ώστε στις εκλογές του Απριλίου του 1895, ο ίδιος απέτυχε να εκλεγεί στην περιφέρειά του και από το κόμμα του διασώθηκαν ελάχιστοι. Πικραμένος αποσύρθηκε από την πολιτική και εγκαταστάθηκε στις Κάννες της νότιας Γαλλίας όπου πέθανε τον Μάρτιο του επόμενου χρόνου. Η είδηση του θανάτου του έφτασε στην Ελλάδα τις ημέρες της τέλεσης των πρώτων ολυμπιακών αγώνων και κατασυγκίνησε την χώρα. Ενταφιάστηκε στην Αθήνα.


Ο Τρικούπης είχε συλλάβει ένα εκσυγχρονιστικό πρόγραμμα που ικανοποιούσε τις προσδοκίες και τα αιτήματα των προοδευτικών στοιχείων της ελληνικής κοινωνίας μέσα και έξω από τα όρια του ελληνικού κράτους. Το πρόγραμμα όμως αυτό ήταν υπερβολικά αισιόδοξο και προσέκρουσε την ήδη περιορισμένη αντοχή της ελληνικής οικονομίας καθώς και στο εξαιρετικά υψηλό πολιτικό κόστός που ωφέλησε τελικά τους αντιπάλους του.

 
 

........................www.29dytika.gr © 2002-2017 | Αιτωλοακαρνανια

 
εγκυρη. επισημη. ενημερωση