etoloakarnania

menu

 

   
 
Κάστρα
 

Χάρις στη γεωφυσική διαμόρφωση της και στην πολυτάραχη ιστορία της, η Αιτωλοακαρνανία είναι ο μόνος νομός της Ελλάδας που έχει να επιδείξει ένα τόσο μεγάλο πλήθος από φυσικά οχυρά που αξιοποιήθηκαν και ενισχύθηκαν από τους κατοίκους της για την υπεράσπιση της γης τους, από τους προϊστορικούς χρόνους ως την Ελληνική Επανάσταση αλλά και το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και τον ελληνικό Εμφύλιο. Πάνω στις διαβάσεις και στους άξονες επικοινωνίας, που συνεχίζουν μέχρι σήμερα να είναι το ίδιο λειτουργικοί και αναγκαίοι, και πάντοτε σε στρατηγική θέση από όπου ήλεγχαν όλα τα περάσματα, τα κάστρα αυτά στέκουν σήμερα φρουροί του παρελθόντος και της ιστορικής μνήμης του λαού.
Στην αρχαία Αιτωλία ήκμασαν ισχυρές ακροπόλεις στην προϊστορική εποχή, και πόλεις σημαντικές στα αρχαία χρόνια. Τα ερείπια τους και τα κατεστραμμένα πολίσματα και οι οχυρώσεις των βυζαντινών χρόνων είναι σκορπισμένα σε όλη την περιοχή. Οι Ακαρνάνες, λαός τραχύς και πολεμικός, ήταν ειδικοί στις οχυρώσεις. Πάμπολλα τειχίσματα σώζονται διάσπαρτα στη δυτική πλευρά του νομού. Από τα μεσαιωνικά και νεώτερα χρόνια τα ερείπια των φρουρίων και των οχυρώσεων δεν υπολείπονται σε μέγεθος και σημαντικότητα.
Εκτός από τα κάστρα και τις οχυρωμένες πόλεις που έχουν περιγραφεί ή αναφέρονται στο κεφάλαιο με τις διαδρομές, αξιοσημείωτα ή επισκέψιμα είναι όσα αναφέρονται πιο κάτω.

ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ
Μοναδικό, επιβλητικό, εντυπωσιακό κάστρο με πέντε επάλληλα οχυρωματικά αμυντικά διαζώματα, από την κορυφή του λόφου (Ιτς-Καλέ) μέχρι το λιμάνι. Το κάστρο της Ναυπάκτου ποτέ δεν κατακτήθηκε, η παράδοση του ήταν αποτέλεσμα πάντα διαπραγματεύσεων και συνθηκών. Από την αρχαιότητα η Ναύπακτος υπήρξε οχυρωμένη πόλη. Στα χρόνια του κράτους της Ηπείρου χτίστηκε το μεσαιωνικό κάστρο στην πρώτη του μορφή. Στην αλληλοδιαδοχή των κυριάρχων που ακολούθησε - Φράγκοι, Αλβανοί, Ιππότες της Ρόδου και Ενετοί - οι τελευταίοι το 15ο αι. το επισκεύασαν και πήρε τότε τη σημερινή του μορφή. Από την ακρόπολη ψηλά κατεβαίνουν, ανάμεσα στα σημερινά σπίτια, από δύο πλευρές βίγλες, ντάπιες, μετερίζια, κανονιοθυρίδες και προμαχώνες, ως κάτω στη θάλασσα, όπου και σχηματίζουν το μικρό γνωστό γραφικό λιμανάκι. Το δεύτερο επίπεδο λέγεται Βεζυρ τζαμί και περικλείει την παλιά συνοικία, ενώ στο τρίτο και τέταρτο επίπεδο σώζονται αποθήκες πολεμοφοδίων και δεξαμενές νερού. Από τη δυτική πύλη, εκεί όπου καταλήγει ο δρόμος πρόσβασης με το αυτοκίνητο, δίπλα σε έναν πανύψηλο προμαχώνα, μπαίνει ο επισκέπτης στο τελευταίο και πιο εντυπωσιακό τμήμα του κάστρου. Ανάμεσα στα υψηλά τείχη με τις επάλξεις, τις θολωτές πόρτες και τους πύργους μπορεί να απολαύσει την πανοραμική θέα της πόλης, το λιμανάκι της και τις γύρω ακτές.

ΒΟΥΚΑΤΙΟ (κάστρο Παραβόλας)
Στη βόρεια όχθη της λίμνης Τριχωνίδας, κοντά στην Παραβόλα, πάνω σε ένα ύψωμα δίπλα στο σύγχρονο νεκροταφείο και τη βυζαντινή εκκλησία της Παναγίας του Κάστρου(Κοίμηση της Θεοτόκου), δεσπόζουν επιβλητικά τα τείχη της αρχαίας πόλης. Είναι το Βουκάτιο, φρούριο και οικισμός, και αυτά που σώζονται σήμερα είναι τα τείχη της ακρόπολης με στρογγυλούς πύργους και τμήμα του περιβόλου των τειχών της πόλης που απλώνονταν χαμηλότερα. Τα τείχη είναι κτίσματα του 4 ου αι. π.Χ. ενώ οι ημικυκλικοί και τετράγωνοι πύργοι είναι των βυζαντινών χρόνων. Ο καλύτερα διατηρημένος πύργος σώζει είκοσι δόμους, τρία παράθυρα και δύο πόρτες.

ΑΚΤΙΟ
Στο βορειότερο ακρωτήριο της Ακαρνανίας, στη νότια παραλία του πορθμού μέσα από τον οποίο ανοίγεται ο Αμβρακικός κόλπος, χτίστηκε από τον Αλή Πασά το κάστρο του Ακτίου με οικοδομικό υλικό από τα τείχη και την ακρόπολη της κοντινής αρχαίας πόλης Ανακτόριο. Το αρχαίο Άκτιο ήταν ένα τέμενος αφιερωμένο στο θεό Απόλλωνα. Πλάι στη θέση του αρχαίου ιερού ο Αλή Πασάς έχτισε το τριγωνικό φρούριο με τους τρεις πύργους, χρησιμοποιώντας και πελεκημένους λίθους από το απολλώνιο ιερό. Ο βόρειος πύργος αντίκριζε το απέναντι μεγάλο φρούριο της Πρέβεζας.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

ΑΛΥΖΙΑ
Στα νοτιοανατολικά της πεδιάδας της αρχαίας Αλυζίας κατασκεύασαν οι Αρχαίοι τριγωνικό φρούριο πολυγωνικής τοιχοδομίας που ήταν ταυτόχρονα καταφύγιο και παρατηρητήριο. Τμήματα των τειχών σώζονται σήμερα στο χωριό Κανδήλα. Την προστασία της πόλης συμπλήρωνε το αμυντικό κτίσμα στη θέση «Αγριλιάς» και στα βορειοανατολικά ένας πύργος, διαστάσεων σήμερα 3 χ 3 μ., που βρίσκεται στο δρόμο που συνδέει οδικά τα χωριά του κάμπου με το Αρχοντοχώρι.

ΑΝΤΙΡΡΙΟ
Στο πιο στενό σημείο της εισόδου του Κορινθιακού κόλπου χτίστηκε, στα τέλη του 15ου αιώνα, με διαταγή του σουλτάνου Βαγιαζή Β', το «Κάστρο της Ρούμελης» στο Αντίρριο απέναντι από το «Κάστρο του Μοριά» στο Ρίο. Και τα δύο φρούρια ήταν γνωστά ως «Μικρά Δαρδανέλια». Την οχύρωση του κάστρου στο Αντίρριο ολοκλήρωσε ο Σινάν Πασάς μέσα σε τρεις μήνες, το όπλισε δε και με πυροβολικό. Το 1603 οι Ιππότες της Μάλτας το κατέλαβαν, ενώ οι ίδιοι οι Τούρκοι το κατέστρεψαν ολοσχερώς στα χρόνια του Ενετο-τουρκικού πολέμου. Ξαναχτισμένο από τους Ενετούς, το κάστρο έμεινε στα χέρια των Τούρκων κατά τη διάρκεια της Επανάστασης και απελευθερώθηκε το 1829 από τη ναυαρχίδα του Μιαούλη και το στρατό των Τζαβέλα και Χατζηχρήστου. Το κάστρο έχει σχήμα τραπεζίου με πύργους στις γωνίες και προστατεύεται από τις τρεις μεριές από τη θάλασσα. Σώζεται σε καλή κατάσταση.

ΒΛΟΧΟΣ
Σε μια ακραία κορυφή στα Αραποκέφαλα του Παναιτωλικού, όπου υπήρχε μεσαιωνικό φρούριο στο χωριό Βλοχός, βρίσκεται το φρούριο των αρχαίων Θεστιέων. Οι απότομες βραχουριές που περιβάλλουν το χώρο έκαναν απροσπέλαστη την ακρόπολη και, έτσι, τα τείχη ήταν αναγκαία μόνο από τα νότια και τα δυτικά. Σ' αυτή την πλευρά διατηρούνται σε όλο της το μήκος αρκετοί δόμοι, χωρίς πύργους. Ο πυλώνας που σώζεται είναι όμοιος με τον μυκηναϊκό της Τίρυνθας.

ΒΟΝΙΤΣΑ
Πάνω σε λόφο που δεσπόζει του κολπίσκου του Αμβρακικού και στέφει την πόλη της Βόνιτσας, πνιγμένο από ευκαλύπτους, πεύκα και λεύκες, το κάστρο της Βόνιτσας διατήρησε ενεργά τη σημαντικότητα του στην πολυτάραχη περίοδο από το 13ο αιώνα ως και την Επανάσταση. Φυσικά δεν διασώζεται στην αρχική του μορφή.
Πάμπολλες είναι οι επεμβάσεις, αλλαγές, επισκευές, προσθήκες και μετασκευές από όλους τους κατέχοντες το φρούριο στη διάρκεια τόσων αιώνων. Το κάστρο αποτελείται από έναν εξωτερικό περίβολο, το μεγάλο προμαχώνα, τον κυρίως περίβολο και ένα ακόμη κτίσμα. Η εξωτερική πύλη εισόδου στα ανατολικά, καθώς και όλο το μήκος των τειχών με τις πολεμίστρες, τις επάλξεις, τους προμαχώνες και τα άλλα συμπληρωματικά κτίρια, δεξαμενές, διοικητήριο και πύργους, διατηρούνται σε καλή κατάσταση.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

ΕΜΠΕΣΣΟΣ
Το κάστρο του Εμπεσσού βρίσκεται πάνω σ' ένα λόφο νότια από το σημερινό χωριό με το ίδιο όνομα. Απέναντι του έχει την υψηλή κορυφή του βουνού Κανάλα (1.560 μ.). Κάστρο χτισμένο από τους Αγγελο-δουκάδες Κομνηνούς του κράτους της Ηπείρου, πρέπει να εγκαταλείφθηκε μετά το 1449 με την πτώση των Τόκκων. Η λαϊκή παράδοση το θεωρούσε διαμονή του βασιλιά του Κάρλελι και συνόδευσε το κάστρο με το μύθο του κρυμμένου θησαυρού. Τα τείχη που σώζονται σήμερα έχουν ελλειπτικό σχήμα, ενώ σώζονται ερειπωμένοι ένας προμαχώνας και ένας πύργος.

ΚΟΡΟΝΤΑ
Κοντά στο χωριό Χρυσοβίτσα, ανατολικά, πάνω σε ύψωμα με διάσπαρτες βελανιδιές, βρίσκονται τα ερείπια της αρχαίας ακαρνανικής πόλης των Κορόντων. Σώζονται μεγάλα εντυπωσιακά τμήματα από τα διπλά τείχη, τρεις πύλες και πύργοι. Οι τελευταίες ανασκαφικές έρευνες αποκάλυψαν αρχαίο ναό και θεμέλια δημοσίων κτιρίων.

ΑΓΓΕΛΟΚΑΣΤΡΟ
Στην κορυφή χαμηλού κωνικού λόφου των δυτικών απολήξεων του Ζυγού, δυτικά από τη λίμνη Αυσιμαχία και κοντά στον Αχελώο, προβάλλει το ερειπωμένο φρούριο του Αγγελόκαστρου. Στρατιωτικό κέντρο και οχυρή στρατηγική βάση στην αιτωλική πεδιάδα, κτίσμα του 13ου αιώνα και πιο πλούσιο σε ιστορία από τα εναπομείνοντα σήμερα ερείπια, το Αγγελόκαστρο θυμίζει την πολυτάραχη υστεροβυζαντινή περιπέτεια του κράτους της Ηπείρου με τους περιστοιχίζοντές το εχθρούς και συμμάχους. Στρατιωτικοί ανταγωνισμοί και πολιτικές δολοπλοκίες μεταξύ Ελλήνων, Ανδεγαυών της Κάτω Ιταλίας και μελών της οικογένειας των Τόκκων, Αλβανών και Σέρβων κυριαρχούσαν με επίκεντρο το Αγγελόκαστρο ως την κατάληψη του από τους Τούρκους (1460). Η οχύρωση της βυζαντινής πολιτείας αποτελείτο από διπλό περίβολο. Τα σωζόμενα σήμερα τμήματα δίνουν την εντύπωση μεγαλοπρεπούς πύργου, ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για ορθή γωνία μέρους των τειχών. Και για το κάστρο αυτό η λαϊκή φαντασία έπλασε θρύλους με τις βυζαντινές αρχόντισσες και τους Τούρκους. Εκεί κοντά στέκει ο Αγιος Γεώργιος, ναΐσκος του 13ου αι. Στον ίδιο λόφο τοποθετείται η αρχαία πόλη Κωνώπη που μετονομάστηκε (3ος αι. π.Χ.) σε Αρσινόη προς τιμήν της Αρσινόης, κόρης του βασιλιά της Αιγύπτου Πτολεμαίου Β'.

ΑΕΤΟΣ
Το κάστρο του Αετού βρίσκεται κοντά στο σημερινό χωριό Αετός και απέναντι από τα ερείπια ενός περιβόλου αρχαίας μικρής πόλης, που οι ντόπιοι ονομάζουν «Ψάρι». Το κάστρο του Αετού, του οποίου η οχύρωση συμπληρώθηκε μέχρι το 1250 περίπου, που βρίσκεται στα μισά του δρόμου που ενώνει τη Βόνιτσα με τον Αστακό, πήρε το όνομα του από την πολίχνη που ήταν γνωστή από τον 6ο αιώνα. Υπήρξε έδρα επισκόπου. Πάνω σε απότομο οξυκόρυφο λόφο των Ακαρνανικών ορέων, με κακοτοπιές και γκρεμνούς γύρω-γύρω, μέσα σε πυκνή βλάστηση από πουρνάρια και αγριελιές, τα τείχη, ενισχυμένα με πύργους, φαντάζουν σαν αετός καθισμένος στη βουνοκορφή. Από τα βορειοδυτικά υπάρχει ένα μονοπάτι προσπέλασης με κάποια ομαλότητα που καταλήγει στην πύλη του κάστρου.
Σώζονται αρκετά τμήματα από την ανατολική και τη δυτική πλευρά, ενώ στη νότια, που διατηρείται καλύτερα, διακρίνονται στην κορυφή οι στέρνες του οχυρού. Το κάστρο περιβλήθηκε με γραφικό θρύλο: στα χρόνια της εισβολής των Τούρκων η αρχοντοπούλα, για να γλιτώσει από την πολύμηνη πολιορκία, έβαλε μπροστά όργανα να παίζουν μόνα τους για πολλές μέρες χωρίς χέρια ανθρώπων, φόρεσε τα γοβάκια της ανάποδα και χάθηκε στα βουνά. Ξεγέλασε, έτσι, τους εχθρούς που πίστεψαν ότι υπήρχαν ακόμη υπερασπιστές στο κάστρο και παραπλανήθηκαν από τα ίχνη της στα μονοπάτια.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

 

 

 
 

........................www.29dytika.gr © 2002-2017 | Αιτωλοακαρνανια

 
εγκυρη. επισημη. ενημερωση