etoloakarnania

menu

 

   
 
Κλίμα, βλάστηση, χλωρίδα & πανίδα
 

Γεωλογία και κλίμα
Το γεωλογικό υπόστρωμα του νομού διαφοροποιείται σε τρεις επιμήκεις ζώνες με διεύθυνση βορειοδυτικά/νοτιοανατολικά. Η δυτικότερη, που περιλαμβάνει τα Ακαρνανικά βουνά, συγκροτείται από ασβεστόλιθους διαφόρων ηλικιών και εμφανίζει αρκετά ρήγματα. Η μεσαία, που διατρέχει τα όρη Βάλτου και το βουνό Αράκυνθος, καλύπτεται από φλύσχη, ενώ στο νότιο άκρο της εμφανίζονται δύο μικροί ασβεστολιθικοί όγκοι, η Βαράσοβα και η Κλόκοβα.


Η ανατολική ζώνη εμφανίζει τους χαρακτηριστικούς γεωλογικούς σχηματισμούς της Πίνδου, δηλαδή εναλλαγές ασβεστόλιθων και φλύσχη με πολλές πτυχώσεις και επωθήσεις, και δημιουργεί τα εντυπωσιακά τοπία του Παναιτωλικού και της ορεινής Ναυπακτίας. Υπάρχουν, τέλος, μεγάλες ζώνες αλλουβιακών προσχώσεων στις εκβολές του Εύηνου και του Αχελώου και γύρω από τις λίμνες Τριχωνίδα, Λυσιμαχία, Οζερός και Αμβρακία, μικρότερες δε στην περιοχή των λιμνών του βορειοδυτικά άκρου του νομού, ενώ οι τεχνητές λίμνες Κρεμαστών και Καστρακίου έχουν σχηματιστεί πάνω σε φλύσχη.


Τα υπόγεια νερά είναι άφθονα. Τέλος, άφθονα είναι και τα νερά από πηγές, με πιο γνωστές αυτές του Θέρμου, του Κεφαλόβρυσου (από όπου υδρεύεται το Αιτωλικό), τις παράκτιες και υποθαλάσσιες πηγές της Βαράσοβας στο Κρυονέρι και στο Γρίμποβο (Ναύπακτος).
Το κλίμα της Αιτωλοακαρνανίας χαρακτηρίζεται από ήπιους χειμώνες, αυξημένες βροχοπτώσεις (γύρω στα 1.000 χιλ. ετησίως) και πιο ομοιόμορφα κατανεμημένες μέσα στη χρονιά σε σχέση με την υπόλοιπη Ελλάδα, σύντομες περιόδους καλοκαιρινής ξηρασίας και μεγάλη ηλιοφάνεια.

Οικολογία - Βλάστηση
Οι πεδινές εκτάσεις καταλαμβάνονται στο μεγαλύτερο τους μέρος από γεωργικές καλλιέργειες, βαμβάκι, καλαμπόκι, καπνά. Νησίδες φυσικής βλάστησης εμφανίζονται κυρίως στις υγροτοπικές περιοχές. Οι κύριοι παράγοντες, που επηρεάζουν τη μορφή και τη σύνθεση της βλάστησης στις περιοχές των υγροτόπων, είναι η υγρασία και η αλατότητα των εδαφών. Σε γενικές γραμμές διακρίνουμε τους παρακάτω τύπους φυτοκάλυψης:
• Αλοφυτική βλάστηση, που συναντάται στα παραλιακά αλίπεδα και τους αλμυρόβαλτους, αποτελούμενη από μικρά, σαρκώδη συνήθως φυτά, με κοινή ονομασία αρμυρήθρες. Τα φυτά αυτά αποθηκεύουν μεγάλες συγκεντρώσεις αλατιού στα κύτταρα τους και είναι πλούσια σε θερμίδες. Σε περιοδικά κατακλυζόμενα εδάφη, με χαμηλότερη αλατότητα, εμφανίζονται λειμώνες με βούρλα.
• Υδροχαρή βλάστηση, που καλύπτει τις όχθες των λιμνών και των ποταμών, καθώς και των καναλιών και αποστραγγιστικών τάφρων. Απαρτίζεται από καλαμιώνες, με κυρίαρχα είδη το αγριοκάλαμο,. Στην επιφάνεια του νερού, σε βάλτους και αρδευτικά κανάλια αναπτύσσονται υδρόφυτα, όπως η φακή του νερού.
• Τη βλάστηση των αμμοθινών, που εκτείνεται στη νοτιοδυτική πλευρά της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου και στις εκβολές του Αχελώου. Το πλάτος των αμμοθινών είναι συνήθως της τάξης των λίγων δεκάδων μέτρων, αλλά κατά τόπους μπορεί να φθάσει μερικές εκατοντάδες μέτρα. Η πρώτη ζώνη, που ξεκινά από το ψηλότερο σημείο της παλίρροιας και φθάνει λίγα μέτρα προς το εσωτερικό, είναι φτωχή σε βλάστηση και φιλοξενεί λιγοστά είδη που αντέχουν τη θαλασσινή αλμύρα. Όσο απομακρυνόμαστε από την ακτή και φθάνουμε σε υπερυψωμένα σημεία των αμμοθινών, μειώνεται η επίδραση των υπόγειων θαλάσσιων νερών και εμφανίζονται είδη όπως το αγκάθι της θάλασσας.
Κατά μήκος των ποταμών υπάρχουν παραποτάμια δάση με πλατάνια, λεύκες και ιτιές. Στην ευρύτερη περιοχή του δέλτα του Αχελώου έχουν απομείνει μικρές μόνο συστάδες από τα παλιά υδροχαρή δάση. Το πιο αξιόλογο απομεινάρι από τα παλιά αυτά δάση βρίσκεται στην περιοχή του Λεσινίου.
Οι λόφοι και οι ημιορεινές ζώνες καλύπτονται ως επί το πλείστον με θαμνώδη αείφυλλη βλάστηση, ενώ πολύ διαδεδομένη είναι και η ελιά. Στους ασβεστολιθικούς όγκους, όπως τα Ακαρνανικά όρη και το Παναιτωλικό, μεγάλη εξάπλωση έχει το πουρνάρι, συχνά σμιλεμένο σε αναπάντεχες μορφές από τη μακρόχρονη επίδραση της βόσκησης, και οι μικροί αγκαθωτοί και αρωματικοί θάμνοι (ασπάλαθοι, ασφάκες, θυμαρορίγανες). Στις περιοχές με φλύσχη θα συναντήσουμε πλούσιο μακκί: μια πυκνή βλάστηση με αριές, κοκκορεβιθιές, χρυσόξυλο, αγριοκουμαριές, ρείκια. Υπάρχουν ακόμη κάποια υπολείμματα παλιών δασών ήμερης βελανιδιάς, άλλων φυλλοβόλων δρυών και γαύρου.
Οι ορεινές περιοχές φέρουν ένα σκουρόχρωμο μανδύα από κεφαλλονίτικα έλατα που στις τελευταίες δεκαετίες τείνουν να επεκταθούν και στις ζώνες που εγκαταλείπει η παραδοσιακή ορεινή οικονομία: βοσκοτόπια και χωράφια σε πεζούλες. Αυτές οι τελευταίες, ιδιαίτερα άφθονες στην ορεινή Ναυπακτία, αποτελούν ίσως το εντυπωσιακότερο στοιχείο του τοπίου στο νομό. Απέραντες λαξεμένες βουνοπλαγιές, τιτάνιο έργο του μόχθου δεκάδων γενεών γεμίζουν με δέος τον περιηγητή.
Αξίζει, τέλος, να αναφέρουμε την παρουσία των δασών οξυάς, στο βορειοανατολικό άκρο του νομού, στις πλαγιές του ομώνυμου βουνού. Η οξυά βρίσκεται εδώ στο νοτιότερο σημείο της εξάπλωσης της στην Ελλάδα.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας


Πανίδα
Το πιο αξιοσημείωτο στοιχείο της πανίδας της Αιτωλοακαρνανίας είναι αναμφίβολα τα πουλιά. Το σύστημα των υγρότοπων, σε συνδυασμό με τις γύρω ημιορεινές και ορεινές ζώνες, προσφέρει καταφύγιο σε έναν πολύ μεγάλο αριθμό ειδών (έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα 270 είδη). Στους υγρότοπους ξεχειμωνιάζουν, σταθμεύουν κατά την ανοιξιάτικη και τη φθινοπωρινή μετανάστευση και αναπαράγονται χιλιάδες υδρόβια και παρυδάτια πουλιά. Τα πουλιά αυτά έχουν μελετηθεί ικανοποιητικά και οι πληθυσμοί τους καταμετρούνται συστηματικά επί σειρά ετών (μεσοχειμωνιάτικες καταμετρήσεις υδρόβιων).
Οι υγρότοποι περικλείουν μια μεγάλη ποικιλία από μικροπεριβάλλοντα, μέσα στα οποία συνυπάρχουν είδη με διαφορετικές βιολογικές απαιτήσεις. Στην πορεία του χρόνου, τα είδη ανέπτυξαν δεξιότητες και ειδικεύσεις που τους επιτρέπουν να αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο το υγροτοπικό περιβάλλον. Χαρακτηριστικές είναι οι προσαρμογές του ράμφους και των ποδιών, που είναι συνήθως επιμηκυμένα και επιτρέπουν τη μετακίνηση μέσα στο νερό και την εξερεύνηση του λασπώδους βυθού σε διάφορα βάθη. Ορισμένα είδη έχουν μικροσκοπικούς αισθητήρες στην άκρη του ράμφους που βοηθούν στην ανίχνευση των μικροδονήσεων που εκπέμπονται από σκουλήκια και οστρακόδερμα του νερού. Μερικά είδη χώνουν το ράμφος μέσα στη λάσπη, ενώ άλλα το μετακινούν πέρα δώθε μέσα στο νερό για να συλλάβουν τη λεία τους.


Μεγάλη ποικιλία παρατηρείται και στην τοποθεσία και τον τρόπο κατασκευής της φωλιάς. Υπάρχουν είδη που αρκούνται σε μια μικρή γούβα σκαμμένη στο έδαφος, όπως οι σφυριχτές, ή σε υποτυπώδεις κατασκευές χτισμένες πάνω σε σπασμένα καλάμια, όπως η νανομουγκάνα. Αλκυόνες, μελισσοφάγοι και οχθοχελίδονα σκάβουν γαλαρίες σε φυσικά ή τεχνητά πρανή και αποθέτουν τα αυγά τους σε μικρό θάλαμο στο βάθος, τον οποίο στρώνουν με κλαδάκια ή υπολείμματα τροφής. Τέλος, οι κορμοράνοι, οι περισσότεροι ερωδιοί και τα αρπακτικά πουλιά χτίζουν γερές πλατφόρμες ψηλά σε διχάλες του κορμού ή των κλαδιών μεγάλων δέντρων. Πουλιά που μπορεί κανείς εύκολα να παρατηρήσει στους υγρότοπους είναι πάπιες, φαλαρίδες, βουτηχτάρια, αβοκέτες, ερωδιοί, κορμοράνοι, γλάροι, σφυριχτές, τρίγγες, αλκυόνες. Μερικές γνώσεις για τη βιολογία και τις συνήθειες των διαφόρων ειδών μπορούν να βοηθήσουν στο να τα εντοπίσουμε, να τα παρατηρήσουμε με μεγαλύτερο ενδιαφέρον και να ερμηνεύσουμε τις κινήσεις τους και τη συμπεριφορά τους.

Επιστροφή στην αρχή της σελίδας

 

 

 
 

........................www.29dytika.gr © 2002-2017 | Αιτωλοακαρνανια

 
εγκυρη. επισημη. ενημερωση