etoloakarnania

menu

 

   
 
Αμφιλοχία
 

Η Νύμφη Του Αμβρακικού

Η σύγχρονη πόλη της Αμφιλοχίας κτισμένη στον εσώτερο μυχό του Αμβρακικού κόλπου μοιάζει με νύμφη που κάθε της πρόσωπο αποκαλύπτει στον επισκέπτη ή περαστικό μια νέα εμπειρία - ένα νέο προορισμό. Σκαλισμένη στις πλαγιές δύο λόφων που την ντύνουν αμφιθεατρικά με την ανοιχτή πνοή του Αμβρακικού - πραγματική δοκιμασία της ματιάς, της φαντασίας και του νου - η Αμφιλοχία με τα ειδυλλιακά υψώματα της προσφέρει ένα ιδανικό πανόραμα γι’ αυτούς που αναζητούν τη μαγεία της φύσης στην καθαρότητα του λεπτοκέντητου ορίζοντα.
Εκείνο που συνήθως εκπλήσσει τον επισκέπτη είναι ότι κάθε φορά η είσοδος του στην Αμφιλοχία υποκρύπτει ένα ίχνος «τυχοδιωκτισμού»: πάντα κάτι καινούργιο γεννιέται μέσα του που αυτή η πόλη του δημιουργεί σαν ατέρμονη αναζήτηση. Φτάνει να σταθείς στο «κατώφλι» της έχοντας αφήσει πίσω τους ατελείωτους ορεινούς όγκους της Αιτωλοακαρνανίας, για να αισθανθείς πιο γήινος, τις αισθήσεις σου πιο γαληνεμένες, γιατί βλέπεις ότι τα τοπία, η θάλασσα, η φύση μπορούν να είναι πιο ήπια, πιο αρμονικά. Και αληθινά η θάλασσα μοιάζει τόσο γλυκά δεμένη με το περίγραμμα του χώρου που έχεις την εντύπωση πως κάθε φορά αδράχνεις κι ένα κομμάτι ευφορίας από τον καμβά κάποιου ζωγράφου.
Κάποιος μεγάλος ποιητής είχε πει ότι σε μια φουρτουνιασμένη θάλασσα η πατρίδα είναι ο αναπόφευκτος προορισμός, γιατί έχει το χρώμα του ουρανού. Ανασκευάζοντας, λοιπόν, αυτά τα λόγια θα μπορούσαμε να πούμε ότι για την Αμφιλοχία ο αναπόφευκτος προορισμός της πατρίδας είναι η θάλασσα, γιατί είναι το καθρέπτισμα  του ουρανού.

Γεωγραφική  Παρουσίαση

Η Αμφιλοχία είναι η πρωτεύουσα της επαρχίας Βάλτου και ανήκει στο Νομό Αιτωλοακαρνανίας έναν από τους μεγαλύτερους, σε έκταση, νομούς της χώρας μας  που γεωγραφικά τοποθετείται στο δυτικό τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας και συνορεύει με τους νομούς Άρτας, Καρδίτσας, Ευρυτανίας και Φωκίδας. Ο Δήμος της Αμφιλοχίας έχει έκταση 390.597 χιλ. στρέμματα και είναι ο τέταρτος μεγαλύτερος, σε πληθυσμό, δήμος του νομού Αιτωλοακαρνανίας με  12.834 κατοίκους. Γειτονεύει στα βόρεια με τον Δήμο Μενιδίου, στα δυτικά με τον Δήμο Μεδεώνος, στα νότια με τον Δήμο Φυτειών και Στράτου και στα ανατολικά με τον Δήμο Ινάχου. H Αμφιλοχία απέχει από την Αθήνα 314 χλμ. και αποτελεί κομβικό οδικό σημείο της Δυτικής Ελλάδας, αφού από την περιοχή περνάνε όσοι κατευθύνονται οδικώς απ’ τη Νότια και Κεντρική Ελλάδα προς τα Ιωάννινα, την Κέρκυρα, τη Λευκάδα, την Άρτα.

Καρβασαράς

Μέχρι το 1907 η Αμφιλοχία ήταν γνωστή σαν «Καρβασαράς», από το Τούρκικο «Καραβάν - Σεράι» που σημαίνει σταθμός καραβανιών. Πράγματι κατά την Τουρκοκρατία στην Αμφιλοχία διανυκτέρευαν όσοι ταξίδευαν από και προς την Ήπειρο. Η απελευθέρωση από τους Τούρκους ήρθε το 1829 και ως συνοικισμός «Καρβασαράς» αναγνωρίστηκε το 1836 ενώ στις 7 Μαΐου έχει ήδη γίνει κοινότητα.    Το 1907 μετονομάστηκε σε Αμφιλοχία και αναγνωρίστηκε σε δήμο στις 22 Μαρτίου 1946 με τον Α. Ν. 1135. Το 1915 αποσπάστηκε από την κοινότητα Αμπελακίου ο οικισμός Μπούκα και αποτέλεσαν τον ομώνυμο δήμο με την πόλη της Αμφιλοχίας  έως το 1999 όπου και εφαρμόστηκε το σχέδιο Καποδίστριας με την συνένωση των δήμων και των κοινοτήτων. Την 1 Ιανουαρίου 1999 ο Δήμος της Αμφιλοχίας διευρύνεται και αποτελείται από 10 Δημοτικά Διαμερίσματα με τους Οικισμούς τους. Τα Δημοτικά Διαμερίσματα: Αμφιλοχίας (με την «πρωτεύουσα» του Δήμου Αμφιλοχία και τους Οικισμούς Λιμναία, Μπούκα και Πλατός),  Στάνου (με τον Οικισμό Στάνου), Σπάρτου (με τούς Οικισμούς Σπάρτου, Πηγαδάκι και Καλύβια), Βαρετάδας (με την Βαρετάδα), Αμπελακίου (με τους Οικισμούς Αμπελακίου, Αμφιλοχικού Άργους, Αριάδας, Κεραμιδίου και Κάμπου), Ανοιξιατίκου (με τους Οικισμούς Ανοιξιατίκου, Κατάφουρκου, Ξηρολίβαδου, Αγίας Τριάδας, Μαυρόραχης, Μονής Ρέθα, Ξηρολίβαδου, Πετράλωνα, Προφήτη Ηλία, Αγ.Τριάδα, Τσούκα, Σκρέϊκο, Τριανταφυλλούλα και Πτελέα), Κεχρινιάς (με τους Οικισμούς Κεχρινιάς Κομποθέκλας, Φαλαγγιά, Άγιοι Θεόδωροι, Μακρυχώρια, Κάναλος), Λουτρού (με τους Οικισμούς Κρίκελλος και Ξηράκια),  Βαρετάδας (με την Βαρετάδα) και Σαρδινίων (με τα Σαρδίνια και τα Καλύβια).
Οι πρώτοι κάτοικοι της πόλης εγκαταστάθηκαν στις παρυφές του όρους «Πλατός» (Ανατολικό τμήμα της πόλης) ερχόμενοι, λίγο πριν  την επανάσταση του 1821, από το ερημωμένο σήμερα μεσαιωνικό χωριό της Αμβρακιάς - που βρίσκεται δύο χλμ. δυτικά από το βόρειο άκρο της λίμνης Αμβρακίας και πάρα πολύ κοντά στην Αμφιλοχία - το οποίο καταστράφηκε μάλλον το 1825. (Δεν υπάρχει γνωστός βιβλιογραφικός συσχετισμός με την Αμβρακία της Άρτας και το άλλο συνώνυμο χωριό που βρίσκεται στην ορεινή Τριχωνίδα).  

Ιστορία – Αρχαιολογία

 Λιμναία
Η πόλη της Αμφιλοχίας συνδυάζει μια πλούσια ιστορική κληρονομιά με μια σφύζουσα σύγχρονη πολιτιστική δραστηριότητα. Τα μνημειώδους, μάλιστα, αρχιτεκτονικής σωζόμενα τείχη της αρχαίας ακρόπολης της Λιμναίας(στα νοτιανατολικά της πόλης και σε απόσταση μόλις 2 χλμ. από το κέντρο) αποτελούν τις καταφανείς μαρτυρίες κατοίκησης και έντονης ανάπτυξης της περιοχής. Σ’ αυτήν αναφέρεται ο Θουκυδίδης όταν αφηγείται τις επιχειρήσεις των Σπαρτιατών στην Δυτική Στερεά Ελλάδα, κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου. Εκείνη την εποχή η Λιμναία ήταν ακόμη ατείχιστη (429 π.Χ.). Οι επόμενες πληροφορίες έρχονται από τον Πολύβιο: στα 251 π.Χ., όταν ο Φίλιππος ο Ε΄, πατέρας του Περσέα, εκστρατεύει κατά του Θέρμου και περνάει από την Λιμναία, η οποία διαθέτει πλέον ισχυρό οχυρωματικό περίβολο. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους και την Ενετοκρατία, το αρχαίο αυτό κάστρο κατοικείτο ενώ τον 14ο αιώνα ήταν γνωστό με την ονομασία Βάλτος και σ’ αυτόν αναφέρεται ο Ιωάννης Καντακουζηνός, παραθέτοντας διάφορες στρατηγικές θέσεις του τότε ελληνικού χώρου. Η τελευταία γνωστή οικιστική φάση ανήκει στους χρόνους του Αλή - Πασά όπου στο ερημωμένο από αιώνες κάστρο, ο βεζίρης εγκατέστησε δια της βίας τους κατοίκους της «Αμπρακιάς».
Η ακρόπολη επικοινωνούσε άμεσα με τη θάλασσα μέσω μίας υπόγειας διόδου πλάτους 2μ., ύψους 1,5μ. και μήκους 800μ. περίπου. Δυστυχώς θα καταστραφεί μερικώς τον Απρίλιο του 1944 κατά την διάρκεια βομβαρδισμού, ωστόσο στοιχεία της συναντώνται ακόμη και σήμερα στο κέντρο της πόλης.

Aμφιλοχικό Άργος

Πρωτεύουσα του αρχαίου κράτους της Αμφιλοχίας ήταν το Αμφιλοχικό Άργος και βρισκόταν πάνω από το Ν.Α. τμήμα του μυχού του Αμβρακικού κόλπου στις όχθες του ποταμού Ινάχου. Κατά την μυθική παράδοση ήταν αποικία του Πελοποννησιακού Άργους, που ιδρύθηκε μετά την άλωση του Ιλίου από φυγάδες Αργείους υπο τον Αμφίλοχο, γιο του Αμφιαράου, ο οποίος έδωσε το όνομα της ιδιαίτερης πατρίδας του στην πόλη (Θουκυδ. Β΄ 68. Παυς. Β΄ 18,5 *. Απολλόδ. Γ΄ 7,7. Σέφ. Βυζ. Εν.λ. «Αμφιλοχίοι») ή από τον αδερφό του Αμφιλόχου Αλκμαίωνα («Έφορος» Στράβ. Ζ΄ 325κ. εξ.). Το Αμφιλοχικό Άργος προστατευόταν από ισχυρά τείχη ενισχυμένα με πύργους, ερείπια τους σώζονται σε πολλά σημεία, όπως στο λόφο της Λίμπας, όπου ο Leake τοποθετεί την Ακρόπολη της πόλης. Είναι όπως και του Στράτου, μόνο ψευδοϊσοδομικά και δεν παρουσιάζουν πουθενά, ούτε στη βάση, λείψανα πολυγωνικού τρόπου. Φαίνεται πως δεν ανήκουν σε πολύ παλιά εποχή, οπωσδήποτε όμως είναι προϋφιστάμενα του Ε’ π.Χ. αιώνα.
Οι κατά καιρούς ερευνήσαντες την περιοχή αναφέρουν θεμέλια οικοδομημάτων, κατάλοιπα περιβόλου ναού πιθανώς, καθώς και θεάτρου, από την αρχαία πόλη προέρχονται, επίσης, πολλά αρχιτεκτονικά μέλη (όπως σπόνδυλοι δωρικών κιόνων και κομμάτια πεσσών) τα οποία βρίσκουμε και στο Ηρώο της Καλυδώνας και στην Απολλωνία της Ηπείρου. Κατά μήκος των δρόμων της πόλης  αποκαλύφθηκαν πολυάριθμοι τάφοι απλής κατασκευής αλλά επιμελημένοι.

Όλπες. Στα δυτικά του Οικισμού της Μπούκας και σε απόσταση ενός χιλιομέτρου περίπου βρίσκεται ο λόφος των Όλπων όπου κατά τον ιστορικό Θουκυδίδη ήταν τα τειχισμένα δικαστήρια του κοινού των Ακαρνάνων, «τείχος τειχισάμενοι οι Ακαρνάνες κοινώ δικαστηρίω εχρώντο». Στην περιοχή σώζονται ερείπια και διαμορφωμένες πέτρες.

Κρήνες
Πόλη της Αρχαίας Αμφιλοχίας στον λόφο σημερινής τοποθεσίας με το όνομα Παλιαυλή όπου σώζονται ερείπια τειχών. Αναφέρεται από τον Θουκυδίδη στην μάχη του Αμφιλοχικού Άργους το 426 π.Χ.. Λόγω του στρατηγικού της θέσης της η Κρήνες ίσως να ήταν μεγάλο στρατιωτικό παρατηρητήριο παρά οργανωμένη πόλη.

Μπελιχρηνιάσσα
Τέσσερα χιλιόμετρα περίπου από το Δημοτικό Διαμέρισμα Κεχρινιάς, στον δρόμο προς τον Οικισμό Κάναλο υπήρχε μία ακόμα πόλη από τις πέντε του Αρχαίου Κράτους της Αμφιλοχίας η Μπελιχρηνιάσσα. Στην περιοχή σώζονται τείχη ακρόπολης καθώς και κυκλική δεξαμενή, ενώ έξω από τα τείχη υπάρχουν πάρα πολλοί τάφοι.

Εκκλησίες – Εξωκλήσια 

Άγιος Αθανάσιος

Είναι ο ενοριακός ναός της πόλης. Τρίκλιτη Βασιλική που χτίστηκε το 1868, πάνω στα θεμέλια παλαιότερου ναού. Το επιβλητικό τέμπλο, ο ξυλόγλυπτος Δεσποτικός Θρόνος και η όλη του δομή εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη. Το σημαντικότερο όμως που μπορεί κάποιος να δει στον Άγιο Αθανάσιο είναι η αγιογράφηση που αποτελεί το μοναδικό ολοκληρωμένο έργο του μεγάλου Κερκυραίου αγιογράφου Χαρ. Παχή. Μνημείο αριστοτεχνίας η εικόνα «ΙΔΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ».

Άγιος Γεώργιος

Βρίσκεται στο εξωτερικό αριστερό άκρο του μυχού του Αμβρακικού Κόλπου πάνω στο ακρωτήριο «Δερβίσης» όπου είναι και ο ναυτικός φάρος. Είναι περισσότερο γνωστός για την ειδυλλιακή του θέση και από την λειτουργία που γίνεται κάθε χρόνο στη γιορτή του Αγίου Γεωργίου κατά την οποία προσέρχονται πολλοί πιστοί.

Κοίμηση της Θεοτόκου (Αμβρακιάς)
Ο Ναός είναι το μοναδικό κτίσμα που σώζεται σήμερα από το ερειπωμένο μεσαιωνικό χωριό της Αμβρακιάς. Σύμφωνα με τη σκαλιστή επιγραφή της εισόδου χτίστηκε το 1680 και ήταν απ’ άκρη σ’ άκρη γεμάτος με τοιχογραφίες της ίδιας εποχής οι οποίες έπαθαν μεγάλη ζημιά από τα ασβεστοχρίσματα και την υγρασία. Τα δείγματα όμως του αγιογράφου που σώζονται είναι αρκετά για να δείξουν ότι επρόκειτο για έναν από τους δοκιμότερους ζωγράφους του 17ου αιώνα στην περιοχή. Η πλατυτέρα στον τύπο της Βλαχερνίτισσας με το Χριστό ως την μέση που ευλογεί και με τα δύο χέρια, στο τεταρτοσφαίριο της κόγχης, καθώς και ο Χριστός μόνος στην Άκρα Ταπείνωση και ο Φτερωτός Ιησούς Χριστός ως Μεγάλης Βουλής Άγγελος στην κόγχη του διακονικού, φανερώνουν την εκφραστική δύναμη του ζωγράφου.

Στην Αμφιλοχία συναντούμε επίσης τους ναούς: Ζωοδόχος Πηγή στις παρυφές του όρους Πλατός στο Δυτικό τμήμα της πόλης, Άγιοι Ταξιάρχες (Δημοτικό Νεκροταφείο), Αγία Τριάδα μέσα στην Ακρόπολη της Λιμναίας, Προφήτης Ηλίας στο όρος Πλατός, Αγία Παρασκευή μέσα στην πόλη, Αγία Τριάδα (Αμβρακίας), Άγιος Παντελεήμονας, Άγιος Κωνσταντίνος κοντά στο Δημοτικό Στάδιο και οι ναοί Κοίμηση της Θεοτόκου, Άγιος Σπυρίδων στην περιοχή του οικισμού Μπούκας.

Ιερά Μονή Ρέθα

Το σημαντικότερο Μοναστήρι του Βάλτου είναι η Μονή Ρέθα που ανήκει στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ανοιξιατίκου του Δήμου Αμφιλοχίας. Η πρόσβαση σ’ αυτό γίνεται από το δρόμο δεξιά της εθνικής οδού Αμφιλοχίας - Ιωαννίνων, στρίβοντας από το Ανοιξιάτικο. Το καθολικό του μοναστηριού, μέσα σε περίβολο κελιών, αρχιτεκτονικά ανήκει στον τρίκλιτο τετρακιόνιο σταυρεπίστεγο τύπο. Στεγάζεται με πέντε τρούλους, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του μνημείου, έναν κεντρικό και από δύο σε κάθε κλίτος. Μοναδική είναι η παράσταση της αποκάλυψης στον εξωνάρθηκα και η επιβλητική σκηνή της Δευτέρας Παρουσίας, ενώ η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, «της Κυρίας του Βάλτου», με τον Χριστό δεσπόζει στον Ναό.  Η μονή χρονολογείται στα τέλη του 17ου αιώνα και γιορτάζει στις 8 του Σεπτέμβρη. Στη διάρκεια της τουρκοκρατίας ήταν άσυλο ατόμων με ψυχικές παθήσεις, ακόμα και σήμερα διατηρούνται οι κρίκοι για την καθήλωση των ψυχασθενών. Στο μοναστήρι υπάρχουν 2 λειψανοθήκες που περιέχουν μικρά τεμάχια των Αγίων Προκοπίου, Παρασκευής, Τρύφωνος, Ανδρέου του Ερημίτου, Αναστασίας, Κοσμά και Δαμιανού, Παντελεήμωνος, Βαρβάρας, Νικήτα, Χαραλάμπους και μεταξύ αυτών και ανώνυμών αγίων.

Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου (Βαρετάδας)
Το Μοναστήρι βρίσκεται 3χλμ. νοτιοδυτικά του Δημοτικού Διαμερίσματος Βαρετάδας του Δήμου Αμφιλοχίας στην πλαγιά πυκνού δάσους. Στην σκαλισμένη και εντοιχισμένη πέτρα που βρίσκεται στο βόρειο αέτωμα του ναού αναφέρεται ως χρόνος κατασκευής το 1783 επί αρχιερατείας Ιγνατίου (του μετέπειτα Ουγγροβλαχίας) ενώ το 1800, σύμφωνα με υπέρθυρη αφιερωματική επιγραφή, έγινε η αγιογράφηση του. Το Μοναστήρι  είναι σταυροειδής με οκτάπλευρο τρούλο και στα βορειοδυτικά του ναού είναι χτισμένα τα κελιά. Ο κατάγραφος κυρίως ναός  αποτελεί ένα σημαντικό ζωγραφικό σύνολο του 18ου αιώνα και τιμάται έπ’ ονόματι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου  γιορτάζοντας στις 26 Ιουλίου.

Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής (Σαρδινίων)
Χτίστηκε γύρω στα 1700 γιορτάζει στις 26 Ιουλίου και ανήκει στον τύπο του τρίκλιτου τετρακίονου σταυρεπίστεγου με πέντε τρούλους οκτάπλευρους. Βαριά φορτωμένο είναι το εικονογραφικό πρόγραμμα του ναού που παρουσιάζεται σε πέντε ζώνες οι οποίες περιτρέχουν όλες τις πλευρές.  Γύρω από την αγιογραφία του Αγίου Βαρβάρου ο Σωφρόνιος διέσωσε ιδιόχειρες σημειώσεις γραμμένες από αμαρτωλούς του Βάλτου που αναφέρονται στις μεταξύ τους σχέσεις, στον Γιάννη Σταθά και σε μάχες με Τούρκους.

Στο Δημοτικό Διαμέρισμα Αμπελακίου και στον οικισμό Αριάδας υπάρχει και ο ναός του Αγίου Χαραλάμπους που χτίστηκε το 1695, ενώ στο Δημοτικό Διαμέρισμα Λουτρού, στην περιοχή όπου ήταν χτισμένο το παλιό Λουτρό, συναντάμε και το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου. Συνάμα στην κορυφογραμμή του όρους «Πεταλά» στο Δημοτικό Διαμέρισμα της Κεχρινιάς σώζεται και το ξωκλήσι του «Αη ‘Λια» το οποίο χρονολογείται πριν το 1800. 

Λαογραφία – Πολιτιστικές Εκδηλώσεις

Τα Χριστούγεννα καθώς και η Πρωτοχρονιά στην πόλη μας γιορτάζονται ήσυχα, χωρίς έξαρση, μόνο κατά τις προηγούμενες μέρες η αγορά παρουσιάζει ιδιαίτερη κίνηση αφού όλοι σπεύδουν να προμηθευτούν τα απαραίτητα για το γιορτινό τραπέζι καθώς και το χοιρινό για να κάνουν «τσιγαρίδες».
Την παραμονή των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανείων τα παιδιά γυρίζουν από σπίτι σε σπίτι και «λένε» τα κάλαντα διατηρώντας αναλλοίωτη μια πατροπαράδοτη συνήθεια που έχει τις ρίζες της σε περασμένους αιώνες.
Την ημέρα των Θεοφανείων (Φώτων) ξεκινά από τον ναό του Αγίου Αθανασίου πομπή που περιφερόμενη σε κεντρικά σημεία της πόλης καταλήγει στην παραλία της Αμφιλοχίας δίπλα στην κεντρική πλατεία «μπαστούνι», όπου και γίνεται η ρίψη του Σταυρού.
Κατά την διάρκεια των τελευταίων ετών η γιορτή των Αποκρεών έχει καταστεί σημείο αναφοράς. Στην πόλη αναβιώνουν έθιμα που αντλούν την καταγωγή τους απο λαϊκές δοξασίες και παραδόσεις που χάνονται μέσα στο χρόνο, αλλά με σύγχρονες αναφορές. Οι τριήμερες εκδηλώσεις ξεκινούν με την αναβίωση του θεατρικού δρώμενου «Πανάρατος» που διατηρεί στοιχεία και επιρροές από την «Ερωφίλη» του Χορτάτση. Σε αυτή την προσπάθεια ανακίνησης της κληρονομιάς της πόλης, γίνεται και η «αναπαράσταση» στιγμών της ζωής του τοπικού ήρωα - στη συνείδηση και φαντασία του λαού (αφού η «καταγωγή» του είναι από την Αμφιλοχία)  - «Μπάρμπα Γιώργου», κλασσική φιγούρα στον μπερντέ των καραγκιοζοπαιχτών. Την παραμονή της Καθαράς Δευτέρας όπου το κέφι και το μπρίο των προηγούμενων ημερών αγγίζει κάθε εκδήλωση στην πόλη, η παρέλαση των μεταμφιεσμένων, που κορυφώνεται με το κάψιμο του «καρνάβαλου» στην παράλία της Αμφιλοχίας, γίνεται το φινάλε και η αφετηρία νέων αξέχαστων στιγμών διασκέδασης. Τα «Κούλουμα» γιορτάζονται στο Δημοτικό Διαμέρισμα Ανοιξιατίκου, ενώ στο Δημοτικό Διαμέρισμα Σπάρτου, στην παραλία «Κουλούρι»,  γίνεται η «Γιορτή Μυδιού».
Το Πάσχα και συγκεκριμένα τη Μεγάλη Παρασκευή, γίνεται η περιφορά των Επιταφείων του Αγίου Αθανασίου και της Αγίας Παρασκευής που περνώντας ενωμένοι από τον κεντρικό δρόμο (Ν. Στράτου) καταλήγουν στην κεντρική πλατεία «μπαστούνι» και μετά από σύντομη ακολουθία ξεχωρίζουν για να επιστρέψουν στην ενορία τους. Παλιότερα ανήμερα του Πάσχα γινόταν το «κάψιμο του Ιούδα» στο προαύλιο του Αγίου Αθανασίου. Ο Ιούδας κρεμιόταν και καιγόταν στο παλιό καμπαναριό της εκκλησίας ύστερα από την απογευματινή λειτουργία της Αγάπης.
Άλλοτε ως εκδήλωση αγάπης και στην εποχή μας ως έθιμο, αναβιώνει τα 3 τελευταία χρόνια προς τα τέλη του Ιουλίου η «Βαρκαρόλα». Σε παλαιότερους χρόνους οι κανταδόροι της περιοχής «περιδιάβαιναν» με μια βάρκα την παραλία και τραγουδούσαν γεμάτοι ερωτική περιπάθεια «σκοπούς» που θα προσέλκυαν στην αγκαλιά του ερωτευμένου νέου - που τους καλούσε - το αντικείμενο της λατρείας του. Στις μέρες μας η απόληξη του Ιουλίου αποτελεί το ιδανικό σκηνικό για να πλημμυρίσουν ξανά τα γαλήνια νερά του Αμβρακικού από τους μεθυσμένους ήχους κανταδόρικων στίχων και πειραγμάτων. Μουσικοί, τραγουδιστές, απλοί πολίτες πάνω σε μια σχεδία που «σέρνουν» βάρκες, διασχίζουν την παραλία  ερμηνεύοντας, την ώρα που νυχτώνει, για τους επισκέπτες και τους κατοίκους της Αμφιλοχίας τραγούδια μιας περασμένης αλλά ωραίας εποχής.
Την ίδια περίοδο  και στο πλαίσιο των καλοκαιρινών εκδηλώσεων διοργανώνονται στην πόλη της Αμφιλοχίας - για 7 μέρες περίπου - και τα «Πανακαρνάνεια», όπου κάτοικοι και επισκέπτες μπορούν να παρακολουθήσουν παραδοσιακούς χορούς, από χορευτικά τμήματα των πολιτιστικών συλλόγων της περιοχής, θεατρικές παραστάσεις και να απολαύσουν μουσικές βραδιές έντεχνης και λαϊκής μουσικής.  
Μια άλλη σημαντική εκδήλωση της πόλης είναι η «Εμποροπανήγυρις» που προπολεμικά αποτελούσε σημαντικότατο οικονομικό γεγονός για την περιοχή, καθώς συγκέντρωνε ολόκληρη την επαρχία Βάλτου, την Ευρυτανία και την επαρχία Βονίτσης και Ξηρομέρου. Μετείχαν σ’ αυτή Έμποροι – Εκθέτες απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας και γινόταν αγοραπωλησίες εγχώριων προϊόντων καθώς και ζώων (αλόγων, μουλαριών, κλπ). Είχε καθιερωθεί με Βασιλικό Διάταγμα της 12ης Μαΐου 1908 ως  «Εμποροζωοπανήγυρις» και τελούνταν αρχικά στις 20 κάθε Σεπτέμβρη, για να μετατεθεί το 1923, λόγω της υιοθέτησης του Γρηγοριανού ημερολογίου, για τις 3 Οκτώβρη. Στις μέρες μας το πανηγύρι έχει χάσει την λάμψη του παρελθόντος και δεν έχει εμπορικό χαρακτήρα, γίνεται περισσότερο για λόγους διατήρησης της παράδοσης.

Οικονομία

Η σημερινή οικονομική ζωή της πόλης στηρίζεται στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων, στην αλιεία, στην κτηνοτροφία, στο εμπόριο και στον τουρισμό. Μεταξύ άλλων καλλιεργούνται καπνός, ελιές ενώ στην περιοχή της Μπούκας παράγονται  καλαμπόκι, τριφύλλι και οπωροκηπευτικά. Πασίγνωστα είναι τα θαλασσινά της Αμφιλοχίας και η μοναδική για την γεύση της γαρίδα του Αμβρακικού «γάμπαρα». Ιδιαίτερα ανθηρός είναι ο τομέας της κτηνοτροφίας με την εκτροφή αιγοπροβάτων, βοοειδών και χοίρων. Σε Δημοτικά Διαμερίσματα της Αμφιλοχίας λειτουργούν πολλές ακμάζουσες μονάδες επεξεργασίας γάλακτος όπου παράγονται τα γνωστά είδη τυριών: κεφαλογραβιέρα και πεκορίνο, με τα οποία τροφοδοτούν τα μεγάλα αστικά κέντρα. Σημαντική είναι και η παραγωγή σε κάρβουνο. Τα παλαιότερα χρόνια (αρχές του προηγούμενου αιώνα) καλλιεργούσαν σιτάρι, βρώμη και ελιές σε μεγάλες ποσότητες.

Ψάρεμα - Κυνήγι

 Η Αμφιλοχία και η ευρύτερη περιοχή της (Αμβρακικός Κόλπος) είναι ιδεώδης τόπος για κάθε είδους ψάρεμα. Οι νότιες ακτές του Αμβρακικού διαθέτουν αρκετό ψάρι και πολύ νόστιμο. Αξίζει κάποιος να ψαρέψει με βάρκα στο γραφικό ψαρoχώρι της Μπούκας, για καλαμάρια και σουπιές και στην περιοχή του Σπάρτου για πετρόψαρα. Για τους αυτοδύτες ψαράδες η βραχώδης περιοχή του Δήμου κρύβει πολλές εκπλήξεις.
Συνάμα στην περιοχή τόσο στους υγροβιότοπους του Αμβρακικού όσο και στις βουνοκορυφές του Βάλτου, ανθεί και το κυνήγι  αγριόπαπιας, μπεκάτσας, κοτσυφιών, τσαλαπετεινών και λαγών.  

Πλαζ - Παραλίες

Ο Δήμος της Αμφιλοχίας, με τις αμέτρητες παραλίες και ακρογιαλιές, προσφέρει πολλαπλές δυνατότητες θαλάσσιων αποδράσεων και εξερευνήσεων. Στο Δυτικό και Ανατολικό βραχίονα της πόλης υπάρχουν δύο οργανωμένες πλαζ, όπου οι λουόμενοι μπορούν να απολαύσουν τις δροσερές βουτιές στα γαλαζοπράσινα νερά και να χαλαρώσουν κάτω από τις σκιές των πυκνόφυλλων ευκαλύπτων απολαμβάνοντας παράλληλα πλούσια εδέσματα στις κοντινές ταβέρνες.Για όσους θα θελαν να γνωρίσουν μια άλλη άποψη του Δήμου, ο συνοικισμός της Μπούκας - λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη - ανοίγεται στα μάτια τους σαν ένα υδάτινο βασίλειο όπου οι αισθήσεις αποκτούν το ρόλο του «δραπέτη»: στο ηχόχρωμα που οι αμμουδερές παραλίες και τα γραφικά ταβερνάκια δημιουργούν κάτω από έναν ήλιο που οι απογευματινές ακτίδες του μοιάζουν με ματωμένες σταγόνες ενός ηδυπαθούς συντροφεύματος για τη βραδιά που θα ακολουθήσει. Η φαντασμαγορική λοιπόν, δύση του ήλιου και η παραδοσιακή ατμόσφαιρα που οι καλοκαιρινές βραδιές γεννούν, ανάμεσα στις ευχάριστες παρέες των ντόπιων και τα ξανοίγματα για ψάρεμα με πυροφάνι συνθέτουν μια παρθενική ομορφιά που μαγεύει τον επισκέπτη. Λίγο πριν την διασταύρωση της Μπούκας και στα αριστερά του δρόμου ο επισκέπτης μπορεί να δει και το μονότοξο γεφύρι του 18ου αιώνα. Στην περιοχή είναι γνωστές οι κατασκηνώσεις που κάθε καλοκαίρι φιλοξενούν αγόρια και κορίτσια από όλο το Νομό καθώς και ηλικιωμένους από διάφορα μέρη της χώρας και κυρίως όσους πάσχουν από ρευματισμούς και  αρθρίτιδα για καλοκαιρινά αμμόλουτρα, αφού η άμμος θεωρείται θεραπευτική.

            Εννιά χιλιόμετρα από την Αμφιλοχία  μέσω της Εθνικής οδού Αμφιλοχίας - Λευκάδας, στο Δημοτικό Διαμέρισμα Σπάρτου, υπάρχουν δύο ακόμα πανέμομορφες παραλίες με αναψυκτήρια, στην θέση «Κουλούρι» και «Κατεργάκη».
Ακουλουθώντας την Εθνική οδό Αντιρρίου - Ιωαννίνων 11 χιλιόμετρα από την Αμφιλοχία, στο Δημοτικό Διαμέρισμα Λουτρού, θα συναντήσουμε σε μικρή απόσταση από τον κεντρικό δρόμο την παραλία «Αράπη» στην οποία λειτουργεί και καντίνα, ενώ 6 χιλιόμετρα πιο μακριά θα δούμε την ειδυλλιακή αμμουδερή παραλία του οικισμού Κατάφουρκου.

ΦΩΣΦΟΡΟΣ
Στον όρμο της Αμφιλοχίας παρατηρείται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες το σπάνιο φαινόμενο των φωσφοριζόντων υδάτων. Είναι τότε που η θάλασσα παίρνει ένα χρώμα φαιοπράσινο πλημμυρίζοντας τα βράδια της πόλης με ακτιδωτές λάμψεις όταν κάποιος κυματισμός ή κάποιο τυχαίο βοτσαλάκι ταράξει το νήνεμο πλάτωμα του νερού. Βέβαια υπάρχει και η επιστημονική εξήγηση του φαινομένου καθώς θεωρείται ότι οφείλεται στην υπερσυγκέντρωση ζωοπλαγκτόν. Ωστόσο η μαγεία του παραμένει και κάνει κάθε περαστικό να επιδιώκει μια βόλτα αντίκρυ σε μια θάλασσα που μοιάζει να αναπνέει με φωσφορίζοντα βράγχια. 

Αμβρακικός Κόλπος
Ο Αμβρακικός κόλπος ανήκει στους νομούς Αιτωλοακαρνανίας, Άρτας και Πρέβεζας. Αποτελεί το βορειότερο μεγάλο κόλπο της Δυτικής Ελλάδας και καταλαμβάνει μια έκταση 405 χλμ2. Είναι κλειστή, αβαθή θάλασσα (μεγαλύτερο βάθος 60μ.) που συνδέεται με το Ιόνιο Πέλαγος με ένα δίαυλο πλάτους 600μ. Ο υγρότοπος του Αμβρακικού είναι από τους σημαντικότερους Ramsar της χώρας μας. Στις αμμώδεις ακτές του Αμβρακικού, κοντά στην Πρέβεζα, γεννάει τα αυγά της η θαλάσσια χελώνα (Caretta caretta), ενώ μέσα στα κανάλια και στα ήσυχα νερά των ποταμών υπάρχουν σε καλούς πληθυσμούς οι νεροχελώνες (Εmys orbicularis και Mauremys caspica) και τα νερόφιδα (Νatrix natrix και Νatrix tesselata).
Για τα πουλιά ο Αμβρακικός είναι ένας από τους σημαντικότερους βιότοπους της Μεσογείου. Κάθε χρόνο οι αργυροπελεκάνοι (Pelecanus crispus) φτιάχνουν την αποικία τους στην λιμνοθάλασσα Τσουκαλιό (η δεύτερη αποικία στην Ελλάδα βρίσκεται στην Πρέσπα).Τα πουλιά αυτά είναι  από τα πιο απειλούμενα στον κόσμο και βρίσκονται στο Red Data Book της IUCN.
Κατά την χειμερινή περίοδο ο Αμβρακικός είναι από τις πιο πλούσιες περιοχές της χώρας σε είδη και πληθυσμούς υδρόβιων πουλιών αφού στις λιμνοθάλασσες του ξεχειμωνιάζει το 20-30% του συνολικού πληθυσμού της Ελλάδας (οι χήνες, η τσικνόπαπια και το σφυριχτάρι είναι μερικά από τα είδη που κάνουν την εμφάνιση τους στην περιοχή).
Τα θηλαστικά που υπάρχουν στην περιοχή του Αμβρακικού είναι το τσακάλι (απειλείται με εξαφάνιση), η αλεπού, ο σκαντζόχοιρος κ.α., ενώ τα κυριότερα ψάρια είναι το κεφαλόπουλο, η τσιπούρα, ο γοβιός κ.α.

ΚΟΥΖΙΝΑ

Στην Αμφιλοχία το βουνό και η θάλασσα έχουν συνδεθεί άρρηκτα με τις γαστριμαργικές απολαύσεις που διαρκώς πλημμυρίζουν τα γραφικά στενά και τις όμορφες πλατείες του Δήμου. Πρόκειται για γευστικά αγνούς πειρασμούς και για συνταγές που μόνο στην περιοχή μπορεί κάποιος να δοκιμάσει. Ειδυλλιακές ψαροταβέρνες και ψητοπωλεία βουτηγμένα στον αέρα της φυσικής ομορφιάς υπόσχονται μια νέα άποψη πάνω στη μαγειρική τέχνη και την αντίληψη του «γεύεσθαι».
Ο επισκέπτης, λοιπόν, με θέα το γαλάζιο του Αμβρακικού κόλπου μπορεί να δοκιμάσει στις ταβέρνες και στα εστιατόρια την «πολυποίκιλη»  νοστιμιά από είδη ψαριών όπως η γλώσσα, η κουτσομούρα, οι μπαλάδες, οι σαργοί, τα καλαμάρια και οι σουπιές, οι κέφαλοι, τα λιθρίνια καθώς επίσης και από οστρακοειδή (μύδια και «πείνες») και την μοναδική για την γεύση της γαρίδα του Αμβρακικού «γάμπαρα». Ακολουθώντας μια σχετικά μικρή χιλιομετρική απόσταση μπορεί εύκολα να μεταβεί στο πράσινο του βουνού σε οικισμούς Δημοτικών Διαμερισμάτων της Αμφιλοχίας όπου στα γραφικά ταβερνάκια θα γευτεί τα περίφημα ψητά, γουρουνόπουλα, αρνιά και κατσικάκια καθώς επίσης και τον παραδοσιακό «σουφλιμά», το κοκορέτσι, το «σπληνάντερο» και το κεμπάπ.

ΚΛΙΜΑ

Η περιοχή της Αμφιλοχίας απολαμβάνει γενικά ήπιο κλίμα τόσο το καλοκαίρι όσο και κατά τους χειμερινούς μήνες. Το μεγαλύτερο μέρος του έτους ο ήλιος λάμπει πάνω από την περιοχή και τα καλοκαίρια είναι δροσερά με αρκετή υγρασία ενώ τις μεσημεριανές ώρες ο «μαΐστρος» που φυσά κάνει την διαμονή πιο ευχάριστη. Ο χειμώνας είναι γενικά ήπιος με περιόδους ηλιοφάνειας που εναλλάσσονται με διαστήματα έντονων βροχοπτώσεων ενώ οι θερμοκρασίες δεν πέφτουν σε χαμηλά επίπεδα.

Πως θα πάτε στην Αμφιλοχία

Με Υπεραστικό Κτελ:

Αθήνα - Αγρίνιο - Άρτα - Ιωάννινα - Βόνιτσα

Τακτικά δρομολόγια από και προς την Αμφιλοχία
Δρομολόγια από σταθμό Αθηνών: Kηφισού 100, τηλ. 210.5133500
Δρομολόγια από σταθμό Αγρινίου: τηλ. 26410.22214
Δρομολόγια από σταθμό Άρτας: Περιφερειακή οδός, τηλ. 26810.27367-348
Δρομολόγια από σταθμό Ιωαννίνων: Mπιζανίου 26, τηλ. 26510.25014
Δρομολόγια από σταθμό Βόνιτσας: τηλ. 26430.22500
Δρομολόγια από σταθμό Αμφιλοχίας: τηλ. 26420.22225

Οδικώς:

Oδικώς μπορείτε να φτάσετε στην Αμφιλοχία: από τον Νομό Αττικής μέσω της εθνικής οδού Αθηνών – Κορίνθου - Πατρών και μέσω της γέφυρας «Χαριλάου Τρικούπη» (Ρίου - Αντιρρίου) και της εθνικής οδού Αντιρρίου - Ιωαννίνων.
Από τον Νομό Πρεβέζης μέσω της υποθαλάσσιας σήραγγας του Ακτίου και της επαρχιακής οδού Βόνιτσας - Αμφιλοχίας.

Αεροπορικώς:

            Η περιοχή εξυπηρετείται αεροπορικά από το αεροδρόμιο Ακτίου. Εκτός από τα τακτικά δρομολόγια από και προς πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού, (κατά την καλοκαιρινή περίοδο εκτελούνται και πτήσεις charter από το εξωτερικό).
Για πληροφορίες πτήσεων απευθυνθείτε στα τοπικά ταξιδιωτικά γραφεία.

Διαδρομές εντός της περιοχής Αμφιλοχίας:

            Ο Δήμος της Αμφιλοχίας διαθέτει καλό οδικό δίκτυο μέσω του οποίου εξυπηρετούνται συγκοινωνιακά όλα τα Δημοτικά Διαμερίσματα και οι οικισμοί. Το τοπικό Κτελ εκτελεί καθημερινά δρομολόγια προς και από τις περιοχές αυτές.
(Τηλ. Σταθμού Αμφιλοχίας 2642022225)

Που να μείνετε
Ξενοδοχεία:

1. «AMVRAKIA»   Γ΄ κατηγορίας, Αναστ. Κατσούδας, 39 δωμάτια - 75 κρεβάτια, εστιατόριο - Bar - καφετέρια. Εθνική οδός Ανδρέα Στράτου, τηλ. 2642022213 - 22845 - 23270.
2. «MISTRAL»   Γ΄ κατηγορίας, Χρ. Σουλτάνης, 40 δωμάτια - 75 κρεβάτια. Εθνική οδός  Νικ. Στράτου 37, τηλ. 2642022287 - 22791 - 22255.  
3. «OSCAR»   Γ΄ κατηγορίας, Βας. Φλώρος, 33 δωμάτια - 55 κρεβάτια, Bar - καφετέρια. Εθνική οδός Γ. Στράτου 100, τηλ. 2642022155 - 22338 - 22880.
4. «HELENA»   Δ΄ κατηγορίας, Αθαν. Κατσούδας, 20 δωμάτια - 38 κρεβάτια, εστιατόριο - Bar. Θ. Χαβίνη 113, τηλ. 2642022944.
5. «ZEFIROS»   Δ΄ κατηγορίας, 17 δωμάτια - 28 κρεβάτια. Θ. Χαβίνη 18, τηλ. 2642022227.

Camping

STRATIS BEACH PARK (Eθνική οδός Αντιρρίου – Ιωαννίνων 17 χιλιόμετρα από την Αμφιλοχία, Δημοτικό Διαμέρισμα Ανοιξιατίκου Οικισμός Κατάφουρκου, τηλ. 2642051123).

 
 

........................www.29dytika.gr © 2002-2017 | Αιτωλοακαρνανια

 
εγκυρη. επισημη. ενημερωση